مىنامد « 1 » . خيار حيوان هرگاه شخص حيوانى را بخرد تا سه روز حق خيار دارد كه هروقت پشيمان شد حيوان را برمىگرداند و عقد را فسخ مىنمايد و از اين حق تعبير به خيار حيوان مىكنند . و در روايت از آن به شرط تعبير شده است . در ثبوت خيار حيوان براى مشترى بين اماميه خلافى نيست . و مشهور آن است كه اين حق اختصاص به مشترى دارد و بايع را از آن بهره‌اى نيست . دليل اين سخن اخبار است از جملهء صحيحهء فضيل بن يسار از حضرت صادق ( ع ) است بدين عبارت : « قلت ما الشرط فى الحيوان قال : ثلاثة أيام للمشترى . . . « 2 » » خيار رؤيت هرگاه متبايعين اوصافى را در مبيع شرط نمايند و مبيع بر خلاف آن اوصاف باشد ، خيار رؤيت تحقق پيدا مىكند . پس اگر مبيع برتر از وصف مذكور باشد بايع حق فسخ دارد و اگر كمتر از وصف بود مشترى حق خيار دارد . و اگر مطابق وصف باشد بيع از اين نظر لازم است . دليل خيار رؤيت در نظر اماميه اجماع و قاعدهء لا ضرر است . بالجمله صحت چنين معامله‌اى ( بيع غايب ) نزد فقهاى اماميه منوط به ذكر جنس و وصف است بطورى كه رافع جهالت باشد مانند صافى و پاكى و درشتى در برنج و جوانى و فربهى در حيوانات « 3 » . اما فقهاى اهل سنت در صحت بيع غايب اختلاف نموده‌اند . در كتاب المغنى مىنويسد : اگر مبيع را به صفاتى كه در سلم معتبر است براى مشترى توصيف كند اكثر اهل علم گفته‌اند بيع صحيح است و در كتاب مغنى المحتاج مىنويسد : أظهر عدم صحت بيع غايب است .

--> ( 1 ) . المغنى ( ابن قدامه ) ج 4 ، ص 307 . ( 2 ) . حدائق الناضره ج 5 ، ص 100 ، متاجر ( شيخ انصارى ) ص 224 ، شرح لمعه ج 1 ، ص 283 . ( 3 ) . حدائق الناضره ج 5 ، ص 107 ، مكاسب ( شيخ انصارى ) ص 249 .